آمار بازدید
  • کاربران حاضر: 1
  • بازدید امروز: 64
  • بازدید دیروز: 108
  • بازدید هفته: 353
آخرین دیدگاه‌ها
اوقات شرعی


آمار

مدرسه فاضل خان تونی “ملّامیر تونی ” در مشهد

این مدرسه که در ضلع جنوبی بست بالا قرار داشته به هنگام احداث فلکه حضرت در سال های  ۱۳۰۸ تا ۱۳۱۲ خورشیدی تخریب شده است.

بانیان مدرسه دو برادر تونی از علمای دینی قرن ۱۱ هجری قمری به نام های ملااحمد و ملاعبدالله بوده اند.

که ملا احمد به سبب حضور در هند به فاضل خان مشهور شده است.

مدرسه با پول و امر ملااحمد و اهتمام و سرپرستی ملاعبدالله در  سال ۱۰۷۵ قمری احداث شده است.

این مدرسه کتابخانه ی بسیار معظم و گران بهایی داشته است.

بانیان مدرسه شرط کرده بودند که طلاب عرب و هندی و مازندرانی را به مدرسه را ندهند.

چون عرب ها کثیف، مازندرانی ها جنگجو و نزاع طلب و هندی ها دروغگو تلقی می شده اند.

ارزش کتابخانه مدرسه فاضل خان را فریز انگلیسی درزمان فتحعلی شاه قاجار هفتاد هزار تومان برآورد قیمت کرده است.

این مدرسه موقوفات مهم و پردرآمدی داشته که عمده آن ها را فردی به نام میرزا کاملای کرمانی و همسرش (فرنگیس بیگم) در سال ۱۰۸۴ وقف کرده اند.

موقوفات مزبور اغلب آباد و شناخته شده اند و توسط آستان قدس رضوی اداره می شوند.

 

به نقل از فریزر انگلیسی در مطلع الشمس ج ۲-ص۲۵ .

برای مدرسه فاضل خان نیز بنگرید به مطلع الشمس ج۲ ص۲۵۰ یادگار طوس ص ۱۳-صورت موقوفات ارض اقدس ص ۱۶ راهنمای خراسان ص ۱۲۶

۵۲ -بنگرید به مطلع الشمس ح ۲ ص ۲۵

۵۳ – بنگرید به وقف نامه کاملای کرمانی متعلق به آستان قدس رضوی.

 این مدرسه در زمان وجودش یکی از بزرگ ترین و مشهورترین مدارس مشهد مقدس بوده است.

طلاب زیادی در این مدرسه تحصیل می کردند، و اساتید بزرگی در آن جا تدریس می نمودند،

به طوری که از استادان خود شنیدم مدرسه فاضل خان در حوزه علمیه مشهد بسیار ممتاز بوده است.

مولف مطلع الشمس می گوید: مدرسه فاضل خان یا فاضلیه در خیابان علیا (بالاخیابان)،

در سردر این مدرسه کتیبه ای است به خط ریحان و دو سطر هم در پیشانی در به خط ثلث یا رقاع است.

این هر دو کتیبه در سنگ منبت است و بسیار خوب نوشته شده و عبارت آن این است:

ax2

… صاحبها الف سلام و تحیه.

در منتخب التواریخ گوید: این مدرسه کتابخانه ای دارد که او را هفتاد هزار تومان قیمت می نمایند.

مرحوم عبدالحمید مولوی در کتاب موقوفات آستان قدس گوید:

موقوفات مدرسه فاضل خان [تونی] بهترین مزارع و بیشتر از سایر مدارس درآمد داشت

و طالبان علم قرن ها در آن جا به اکتساب علوم می پرداختند

و ابوالحسن میرزا شیخ الرئیس قاجار که فاضل و دانشمند بود سرپرستی و تصدی این مدرسه را در اختیار داشت.

نگارنده گوید: مدرسه فاضل خان [تونی] در سال ۱۳۰۷ شمسی هنگام نیابت تولیت محمدولی خان اسدی تخریب نمود

و جزء فلکه گردید. و کتابخانه ی مدرسه هم به آستان قدس منتقل گردید و موقوفات آن را هم ضمیمه آستان قدس کرد.

برگرفته از کتاب فرهنگ خراسان بخش طوس ج۲ صفحه ۱۷۴

ارسالی از آقای علیرضا عزیزی (نوا) – شاعر معاصر فردوس

۳ نفر این پست را پسندیده اند

۲ پاسخ به “مدرسه فاضل خان تونی “ملّامیر تونی ” در مشهد”

  • باسمه تعالی
    سلام علیکم
    توجه و تجدید نظر در این عبارت ضروری است :مدرسه با پول و امر ملااحمد و اهتمام و سرپرستی ملاعبدالله در سال ۱۰۷۵ قمری احداث شده است.

    زیرا به حکایت اسناد موجود ملاعبدالله – در سال ۱۰۷۱ هجری قمری در کرمانشاه دارفانی را وداع گفته است ؛ پس نمیتواند ملاعبد الله سرپرستی احداث مدرسه بعهده داشته باشد.

    • محمدباقر سودخواه محمدی:

      سلام جناب قربانی -با تشکر از دقت و حسن نظر شما در خصوص صحت و استناد صحیح و منطقی مطالب ،این متن توسط آقای علیرضا عزیزی (نوا) از شعرا ومحققین وصاحبنظ در حوزه فرهنگ بومی فردوس برای سایت بلده ارسال نموده اند .وبنده پیشنهاد و اصلاحیه شمارا به ایشان منتقل میکنم. باتشکر ازنظر و توجه شما- سودخواه محمدی

دادن پاسخ برای مهدی قربانی